Hoe vind je een hobby of studie die puur voor je plezier is en niet voor je cv?

Je LinkedIn-profiel is perfect bijgewerkt. Je agenda staat vol met professionele verplichtingen en zelfontwikkelingstrajecten die je carrière ten goede komen. Elke minuut lijkt geoptimaliseerd voor productiviteit en vooruitgang. En toch knaagt er iets. Het is het sluipende gevoel dat je leven een lange checklist is geworden, een reeks taken die « moeten » in plaats van activiteiten die « mogen ». Je bent constant bezig met het bouwen aan een imago, aan een cv, maar wie bouwt er aan jou?

De gangbare adviezen moedigen vaak meer van hetzelfde aan: leer een taal die nuttig is voor je werk, volg een cursus projectmanagement, netwerk efficiënt. Maar wat als de echte oplossing niet ligt in méér doen, maar in het omarmen van het ‘doelbewust nutteloze’? Wat als de weg naar zingeving en mentale rust juist ligt in activiteiten die geen enkel aantoonbaar rendement hebben, behalve pure, intrinsieke vreugde? Dit is geen gids om de perfecte, productieve hobby te vinden. Het is een uitnodiging om de prestatiedruk volledig los te laten.

Dit artikel verkent een radicaal andere benadering. We duiken in de filosofie van het plezierig falen, onderzoeken waarom het bevrijdend is om iets te doen waar je niet goed in bent, en ontdekken hoe activiteiten zonder einddoel de beste remedie kunnen zijn tegen de epidemie van burn-out en bore-out. We laten ons inspireren door de Belgische meester van het surrealisme, René Magritte, om het ‘verraad’ van onze professionele identiteit te doorgronden en de persoon erachter te herontdekken.

Hieronder vind je een overzicht van de onderwerpen die we zullen verkennen op deze reis naar authentiek plezier, los van elke professionele verwachting.

Waarom is Spaans leren de beste fitness voor je brein?

De vraag « waarom zou ik Spaans leren? » wordt vaak beantwoord met pragmatische, cv-gerichte argumenten. Het opent deuren op de internationale arbeidsmarkt en kan zelfs financieel voordelig zijn. Maar wat als de ware winst niet op je loonbrief staat, maar tussen je oren plaatsvindt? Het leren van een nieuwe taal, zeker een die zo rijk is als het Spaans, is een van de meest effectieve manieren om je brein uit te dagen en nieuwe neurale paden aan te leggen. Het dwingt je om anders te denken, structuren te herkennen en je geheugen te trainen op een manier die weinig andere activiteiten kunnen evenaren.

Zie het als een mentale sportschool. Elke nieuwe vervoeging, elk onthouden woordenschatitem, is een gewicht dat je tilt. Het proces zelf, met zijn onvermijdelijke fouten en frustraties, bouwt cognitieve veerkracht op. De beloning is niet een promotie, maar de pure opwinding van het begrijpen van een songtekst van Manu Chao, het kunnen bestellen van authentieke tapas in het hartje van Brussel, of het volgen van een Almodóvar-film zonder ondertitels. Het gaat om de intrinsieke vreugde van het ontgrendelen van een nieuwe wereld.

In België zijn de mogelijkheden legio om dit op een plezierige, niet-prestatiegerichte manier te doen. In plaats van te focussen op een examen, kan je je onderdompelen in de cultuur. Bezoek het Instituto Cervantes in Brussel, niet voor een diploma, maar voor een filmavond. Volg een workshop flamencodansen of schrijf je in voor een avondles bij een CVO zoals Groeipunt, simpelweg om wekelijks je geest te voeden. Het doel is niet vloeiendheid, maar de verrijking van de reis zelf.

Waarom is het goed om iets te doen waar je slecht in bent?

In onze professionele levens worden we geconditioneerd om competentie na te streven en falen te vermijden. Fouten kosten geld, tijd en reputatie. Maar deze constante druk om te presteren is een belangrijke oorzaak van stress en burn-out. Recente cijfers van de Onafhankelijke Ziekenfondsen in België zijn alarmerend: 13% van de nieuwe gevallen van arbeidsongeschiktheid wordt veroorzaakt door burn-out. De ultieme remedie is misschien wel het tegenovergestelde doen van wat je job van je vraagt: bewust kiezen voor een activiteit waarin je een absolute beginner bent, en misschien wel altijd zult blijven.

Dit is het principe van plezierig falen. Wanneer je voor het eerst een pot probeert te draaien op een pottenbakkersschijf, zal het resultaat waarschijnlijk een vormeloze klomp klei zijn. Wanneer je je aansluit bij een amateurtoneelgroep, zal je tekst vergeten en struikelen over het decor. En dat is precies de bedoeling. De afwezigheid van de plicht om te excelleren is bevrijdend. In deze ‘decompressiezone’ is er geen manager die je evalueert, geen deadline die je moet halen. Er is alleen het proces, de lach om je eigen onhandigheid en de verbinding met anderen die net zo hard aan het klungelen zijn.

Door iets te doen waar je slecht in bent, train je je ‘faalspier’. Je leert dat een mislukking niet het einde van de wereld is, maar een onderdeel van het leerproces. Deze houding kan je vervolgens meenemen naar je professionele leven, waar het je veerkrachtiger en minder perfectionistisch kan maken. Het is de kunst van het loslaten van het eindresultaat en het volledig opgaan in het moment – een mindfulness-oefening vermomd als een hobby.

Hoe begin je aan het lezen van klassiekers zonder academische achtergrond?

De wereld van de klassieke literatuur kan intimiderend lijken. Het voelt als een exclusieve club waarvoor je een academisch ticket nodig hebt, vol met symboliek die je ‘moet’ begrijpen en analyses die je ‘hoort’ te maken. Dit is een overblijfsel van hoe we op school literatuur benaderden: als een puzzel die opgelost moet worden. Maar voor wie zingeving zoekt, is dit de verkeerde aanpak. Een klassieker lezen voor je plezier is geen intellectuele prestatie, maar een emotionele en zintuiglijke ervaring.

De eerste stap is om alle schoolse regels overboord te gooien. Je hoeft geen diepgaande analyse te schrijven. Je hoeft niet elke metafoor te ontleden. Je enige taak is om je open te stellen voor het verhaal, de taal en de sfeer. Begin met iets toegankelijks. Kies een kortere roman, zoals ‘De Vreemdeling’ van Albert Camus, of een verhaal dat je al kent via een film. Wees niet bang voor vertalingen; een goede Nederlandse vertaling kan een brug zijn, geen barrière. En als een boek je na dertig pagina’s nog steeds niet raakt, leg het dan weg. Dit is geen examen. Het is jouw vrije tijd.

Een andere prachtige manier is via audioboeken. Luisteren naar een klassieker, voorgelezen door een getalenteerde stemacteur, kan de drempel aanzienlijk verlagen en de poëzie van de taal tot leven brengen tijdens een wandeling of autorit. Het doel is niet om Dostojevski ‘af te vinken’ van een lijstje, maar om een moment van schoonheid en reflectie in je dag te weven. De waarde ligt in de zin die je ontroert, de gedachte die blijft hangen, de personages die je even uit je eigen leven trekken. Dat is de ware winst, ver weg van elke academische pretentie.

Waarom moet je van je passie niet altijd je beroep maken?

Het klinkt als de ultieme droom: « doe wat je graag doet en je hoeft nooit meer een dag te werken. » Toch is deze uitspraak een van de meest verraderlijke adviezen in de moderne carrièreplanning. Het commercialiseren van je passie kan precies datgene vernietigen wat je er in eerste instantie zo leuk aan vond: de vrijheid, het plezier en de afwezigheid van druk. Zodra je hobby je bron van inkomsten wordt, verandert de dynamiek volledig.

Dit fenomeen wordt perfect geïllustreerd door het getuigenis van Riza, een video-editor:

Nu ik video-editing als baan heb, zie ik het niet meer als hobby. Er is een druk om met je affiniteit geld te verdienen. Ik vind het juist oké om gezonde hobby’s te hebben die buiten je werk vallen. Daarom ging ik op zoek naar een nieuwe hobby: klimmen. De volledige focus op de sport en fysieke inspanning voelt heerlijk.

– Riza

Plotseling moet je creëren op commando, rekening houden met de wensen van klanten, deadlines halen en je zorgen maken over facturatie en administratie. Je passie wordt een product en jij wordt een producent. Uit onderzoek van SDWorx blijkt dat de realiteit op de werkvloer vaak complex is: ongeveer 33% van de werknemers is ontevreden over de werksfeer en 29% over de werk-privébalans. Het is riskant om je ‘veilige haven’ bloot te stellen aan dezelfde krachten.

De tabel hieronder, aangepast aan de Belgische context, toont de duidelijke verschillen tussen een hobby die een hobby blijft en een die wordt omgezet in een beroep.

Je passie als hobby behouden is geen teken van gebrek aan ambitie, maar een strategische daad van zelfbescherming. Het creëert een heiligdom, een decompressiezone waar je kunt opladen en jezelf kunt zijn, zonder dat de marktwaarde van je creaties een rol speelt.

Hoe ontmoet je nieuwe mensen buiten je werk via een kookcursus?

Naast je directe collega’s en je bestaande vriendenkring kan het als volwassene moeilijk zijn om nieuwe, betekenisvolle contacten te leggen. De meeste sociale structuren zijn gebouwd rond werk of familie. Een kookcursus biedt een perfecte, laagdrempelige omgeving om dit patroon te doorbreken. De focus ligt op een gedeelde, zintuiglijke activiteit, waardoor de druk van het ‘netwerken’ volledig wegvalt. Je bent niet je jobtitel; je bent gewoon die persoon die worstelt met het perfect snijden van een ui of die de geheimen van een authentieke Gentse waterzooi probeert te ontrafelen.

Koken is inherent sociaal. Je deelt ingrediënten, helpt elkaar, proeft elkaars creaties en – het allerbelangrijkste – deelt een maaltijd aan het einde. Dit creëert een natuurlijke band die veel dieper gaat dan een vluchtig gesprek bij de koffiemachine. In België, met zijn rijke culinaire traditie, zijn de mogelijkheden eindeloos en vaak specifiek gericht op gezelligheid.

Denk bijvoorbeeld aan een workshop ‘authentieke Brusselse wafels bakken’, een les bij een gerenommeerde hotelschool zoals Spermalie of Ter Groene Poorte, of sluit je aan bij een van de vele ‘Buurtkeukens’ die in steden als Antwerpen en Gent opduiken. Deze initiatieven zijn vaak expliciet ontworpen voor sociale connectie. De gedeelde passie voor eten is de ijsbreker, en de gesprekken die volgen gaan zelden over kwartaalcijfers of KPI’s. Het gaat over de herkomst van een recept, een jeugdherinnering aan een bepaald gerecht, of simpelweg de vreugde van het samen creëren. Het is een manier om mensen te ontmoeten op basis van een gedeelde menselijke ervaring, niet een gedeelde professionele achtergrond.

Carrièreswitch of jobcrafting: wat is de juiste keuze bij een bore-out?

Wanneer je je verveelt in je job, een ‘bore-out’ ervaart, lijken de opties vaak binair: ofwel gooi je het roer volledig om met een carrièreswitch, ofwel probeer je je huidige baan interessanter te maken via ‘jobcrafting’. Beide paden zijn gericht op het optimaliseren van je professionele leven. Maar deze framing mist een cruciaal derde pad: het verrijken van je leven buiten je werk, als een manier om je werk draaglijker en minder allesbepalend te maken.

Een hobby die niets met je carrière te maken heeft, kan de perfecte remedie zijn tegen een bore-out. Het geeft je een domein waarin je wél uitdaging, groei en passie ervaart. Dit compenseert niet alleen de leegte die je op het werk voelt, maar het verandert ook je perspectief. Je job wordt gereduceerd tot wat het is: een bron van inkomsten, en niet langer de enige bron van je identiteit en voldoening. De druk om alles uit je carrière te halen, neemt af, wat paradoxaal genoeg vaak leidt tot betere prestaties en minder stress op het werk zelf.

De cijfers van de FOD Economie tonen aan dat 11,1% van de Belgische volwassenen in 2023 deelnam aan een vorm van opleiding of training. De vraag is: met welk doel? Als het puur is om een bore-out op te lossen, is de focus nog steeds op de carrière. Wat als een deel van die energie zou gaan naar iets ‘nutteloos’ als sterrenkunde voor beginners of het leren bespelen van een ukelele? Het kiezen voor een carrièreswitch of jobcrafting is een valide vraag, maar de meer fundamentele vraag is: waar haal je je zingeving vandaan? Als het antwoord uitsluitend ‘mijn werk’ is, blijf je kwetsbaar. Een doelbewust nutteloze hobby is je verzekering tegen die kwetsbaarheid.

Wat bedoelde Magritte echt met het verraad van de afbeeldingen?

Het iconische werk van de Belgische surrealist René Magritte, « Het verraad der afbeeldingen, » toont een perfect geschilderde pijp met daaronder de tekst « Ceci n’est pas une pipe. » De boodschap is even eenvoudig als diepgaand: de afbeelding van een ding is niet het ding zelf. Het is een representatie, een symbool, een label. En precies hierin ligt een krachtige metafoor voor onze moderne obsessie met de professionele identiteit.

Ceci n’est pas une pipe.

– René Magritte, Het verraad der afbeeldingen (1928-1929)

Je LinkedIn-profiel, je functietitel, je cv… « ceci n’est pas toi. » Het is een afbeelding van je professionele zelf, een zorgvuldig samengestelde representatie ontworpen om te voldoen aan de verwachtingen van de arbeidsmarkt. Het verraad schuilt in de verwarring die we zelf creëren, wanneer we beginnen te geloven dat deze afbeelding onze volledige identiteit is. We reduceren de complexe, veelzijdige, soms tegenstrijdige mens die we zijn tot een overzichtelijk en verkoopbaar label: ‘Senior Project Manager’, ‘Creatief Strateeg’, ‘Data Analist’.

Een hobby die puur voor het plezier is, is een daad van verzet tegen dit verraad. Het is een domein waarin je geen label hebt. Je bent geen ‘beginnend keramist’ op je cv; je bent gewoon iemand die met zijn handen in de klei zit. Je bent geen ‘amateur-gitarist’; je bent iemand die geniet van het maken van geluid. Deze activiteiten verbinden je weer met de ‘echte jij’, de persoon achter de afbeelding.

Waarom is een workshop houtbewerking of keramiek de beste remedie tegen een burn-out?

Veel moderne beroepen zijn abstract. We werken in de ‘cloud’, managen ‘projecten’ en analyseren ‘data’. We spenderen onze dagen achter een scherm, in een wereld van e-mails, spreadsheets en virtuele meetings. Dit kan leiden tot een gevoel van vervreemding: wat creëren we nu écht? Een workshop houtbewerking, keramiek, of een ander ambacht is het perfecte tegengif. Het brengt je terug naar het concrete, het tastbare en het fysieke.

De therapeutische kracht van handwerk is diepgaand. De focus die nodig is om een stuk hout te bewerken of klei te vormen op een draaischijf, dwingt je in het hier en nu. Er is geen ruimte voor piekeren over werkmails of deadlines. Je volledige aandacht gaat naar het materiaal in je handen, de textuur, de geur, het geluid van het gereedschap. Dit is een vorm van actieve meditatie. In een tijd waarin volgens onderzoek van Idewe 15,5% van de Belgische werknemers een hoog risico op burn-out loopt, is het vinden van dergelijke ontsnappingsroutes geen luxe, maar een noodzaak.

Bovendien biedt handwerk een onmiddellijk en bevredigend resultaat. Aan het einde van de dag heb je iets gemaakt: een (misschien wat scheve) kom, een houten lepeltje, een geweven sjaal. Het is een fysiek bewijs van je tijd en moeite, iets wat in veel kantoorbanen ontbreekt. Dit proces herstelt de fundamentele menselijke connectie tussen inspanning en resultaat, en geeft een diep gevoel van voldoening. Het gaat niet om het produceren van een meesterwerk, maar om de simpele, aardse vreugde van het creëren met je eigen handen.

De reis naar een leven met meer zingeving en minder druk begint met een kleine, bewuste stap. Het is de keuze om tijd te investeren in iets dat puur voor jou is, zonder externe validatie of rendement. Begin vandaag nog met het verkennen van je eigen ‘doelbewust nutteloze’ activiteit. De enige vereiste is nieuwsgierigheid.